بقاءنفس

بَقاءِ نَفس

یکی ازموضوعات اعتقادی که لازم است مورد تحقیق وبرسی قرارگیرد بقاء نفس است ؛ چون انسان مرکب است ازدوجزء یکی بدن ودیگری نفس ومی دانیم که نفس انسانی مختص خوداواست واین رکن اصلی انسانیت درهیچ موجودی دیگری وجودندارد ؛ ونیز می دانیم که عنصربدن دربنی آدم نقش قالب ومرکب راایفامی کند وآنهم محدود به زندگی کوتاه دنیای فانی است هنگامی که زندگی کوتاه این عالم برای کسی تمام شود بدنش چه در زمین دفن شود وچه سوزانده گردد و...علی الحساب به عنوان بدن صاحبش وظیفه ای ندارد ؛ تادرنهایت دوباره نفس به آن بازگردد وچه گونه ؟ ؟ ویا دگرهرگز این دو (نفس وبدن )به وصال هم نرسند(بحث دیگری است که باید درجای خود بررسی شود) و لی نفس به عالم مجردات عروج می کند ، ومراحل عالم برزخ را طی کرده ودرقیامت جهت محاسبه اعمال دنیا ودریافت ثواب وعقاب محشورمی شود اگربهشتی بود وارد بهشت می شود واگراهل جهنم بود به دوزخش می برند (البته پیشنهاد می کنم برای توجه به رحمت بی منتهی خداوندی بحث خوف ورجاءمنتشرشده در16 تیرماه 1390 این وبسایت را ملاحظه فرمائید )

اکنون باید برسی کنیم که نفس انسانی برای همیشه باقی وماندگاراست ویااین که درنهایت فانی ونابود می شود ؟

جواب اجمالی وکوتاه این است که نفس انسان باقی است وهرگز فنا نمی پذیرد ؛ توضیحات مطلب :

مرحوم شیخ صدوق متولد306و متوفای 381 هجری قمری فرزند علی بن بابویه قمی است که با دعای امام زمان ع به دنیا آمده و درمحضر پدرعزیزش علوم اسلامی مخصوصا علم حدیث آموخت وباتوجه به اینکه پدرصدوق حدود 25 سال ازعمرپربرکتش را درزمان حیات امام عسکری علیه السلام گذرانده وبرصحت احادیث واعتبار روات اشراف کامل داشته وهمه ان ذخائر ارزنده را به فرزندش منتقل کرده اند،لذا روایات وارده درکتب صدوقین (پدروپسر) حتی اگربدون ذکرسند هم باشد معتبرتلَّقی شده وبرآن اعتماد می کنند؛ مخصوصا احادیثی که بعنوان مدرک عقیده شیعه آورده اند مسلم باید ازپشتی بانی ودقت بیشتری برخوردارباشد؛گذشته ازاینها محدثین قمی دربین اهل حدیث معروف بودند به وسواس درانتخاب احادیث معتبر؛وناقلین احادیث ضعیف را درجمع خویش راه نمی دادند وبااین مقدمات وقتی مرحوم صدوق درمورد نفوس انسانی تحت عنوان نظر امامیه فرموده اند که : نفس برای بقاء آفریده شده است وحدیث :

«مَا خُلِقْتُمْ لِلْفَنَاءِ بَلْ خُلِقْتُمْ لِلْبَقَاءِ، وَ إِنَّمَا تُنْقَلُونَ مِنْ دَارٍ إِلَى دَارٍ».

را ازقول رسول الله ص به عنوان دلیل می آورند خیلی طبیعی است که به آن اعتماد کنیم ولُب ترجمه روان حدیث این است که شمابرای فنا ونابودی خلق نشده اید بلکه برای بقاءآفریده شده ورفتن ازدنیا به معنی فناء نیست بلکه انتقال ازخانه ای به خانه دیگری است (ازمنزل موقت دنیا به منزل دائمی آخرت ).

( اعتقادات الامامیه للصدوق ص47 و بحارالانوار جلد 5 صفحه 313 )

مرحوم شیخ مفید که شاگردصدوق وازمفاخراعاظم شیعه هستند کتابی به نام تصحیح الاعتقاد نوشته اند واشکالاتی به استادش گرفته اند که برای محققین قابل دقت ومطالعه می باشد امّا به نظربنده دراکثر موارد حق بااستاد است و ایرات بلا مورداست ؛ به هرحال گذشته از این مطلب درباره بقاء روح ونفس احادیث متعددی وارد شده است که به راحتی قابل دست یابی ومطالعه است کافی است کلمه « للبقاء » را درجامع الاحادیث برنامه بسیار ارزنده موسسه نور جستجو کنید خواهید دید دریائی از نورِ احادیث معصومین صلوات الله علیهم اجمعین دراثبات بقاء نفس موج می زند که هیچ گونه شک وشبهه ای درباره بقاء نفس ازنظراحادیث باقی نمی ماند ؛ قبل ازآنی که چندین حدیث را دراین باب ردیف کنم برنکته بسیارمهمی تاکید می کنم که بحث بقاء نفس راکه بزرگانی مثل شیخ صدوق درعلم کلامی مطرح کرده اند می توانیم ازدیدگاه حکمت وعرفان نیز مطلب را تعقیب کنیم ؛ وفراتر از علوم عقلی ، لازم است درعلوم تجربی مثل فیزیک وشیمی وزیست وعلوم آزمایشگاهی حقیقت « بقاء مادّه » را باکمگ متخصصین تجزیه وتحلیل کرده تاروشن شود نه تنها نفوس وارواح که ازجمله مجردات هستند باقی وماندگار هستند بلکه عنصرماده وانرژی نیزهرگزمعدوم نمی شوند والی الابد در اشکال مختلف موجود وباقی هستند.

( وقتی درعلوم تجربی ثابت شود که ماده هرگز نابود نمی شود درعلوم عقلی به محال بودن زوال مجردات ازجمله نفس وروح می رسیم ).

اگرمطلبی ضروری وآشکار نباشد لازم است برای صحت آن دلیل اقامه کنیم که راه اثبات هرفرضیه ای درعلوم تجربی تنها تجربه وآزمایش است البته قلمروِ علوم تجربی اشیاء وامور مادی است ... وطریق اثبات هر نظریه در علوم عقلی اقامه برهان واستدلال منطقی است وازآنجا که هرچیزی یک واقعیت بیشترندارد وآن واقعیت باهردلیل قطعی اثبات شود برای همه عقلاء عالم جزء معلومات محسوب خواهدشد.

اعتکاف...